Συμπτώματα


Mε τον όρο "εμμηνόπαυση" περιγράφεται η "αλλαγή στη ζωή" -όλες οι ορμονικές αλλαγές και τα συμπτώματα που εμφανίζονται ως συνέπεια κατά τα έτη πριν και μετά την τελευταία έμμηνο ρύση. 
Oι περισσότερες γυναίκες προσαρμόζονται σε αυτές τις αλλαγές χωρίς προβλήματα και κάποιες απολαμβάνουν την πρωτόγνωρη ελευθερία τους, απελευθερωμένες από το βάρος της μηνιαίας περιόδου και το φόβο μιας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης. Αλλες δεν αντιμετωπίζουν τις αλλαγές τόσο εύκολα και, παρά τις ευεργετικές επιδράσεις των θεραπειών αυτοβοήθειας, ενδέχεται να χρειαστούν ιατρική βοήθεια. 

Βασικά σημεία 

- Τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης είναι πολλά και ποικίλλουν, από ήπιας μορφής έως έντονα. Τα πιο χαρακτηριστικά είναι ακανόνιστες περίοδοι, εξάψεις και νυχτερινή εφίδρωση. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι σχετικά ανεπαίσθητα, με αλλαγές στη διάθεση, δυσκολίες στον ύπνο και κατάθλιψη. 
- Η διάγνωση πραγματοποιείται συνήθως με βάση τα συμπτώματα, αν όμως υπάρχει κάποια αμφιβολία, γίνεται μια απλή αιματολογική εξέταση για να ελεγχθούν τα επίπεδα των ορμονών. 
- Τα περισσότερα από αυτά τα συμπτώματα ρυθμίζονται εντός μερικών ετών μετά την παύση της περιόδου. 
- Δεδομένου ότι οι γυναίκες ζουν περισσότερο, οι μακροπρόθεσμες επιδράσεις της έλλειψης οιστρογόνων είναι προφανείς. 
- O κίνδυνος καταγμάτων, εγκεφαλικών επεισοδίων και καρδιοπάθειας αυξάνεται χρόνο με το χρόνο μετά την εμμηνόπαυση.

Κυριολεκτικά, η λέξη εμμηνόπαυση αφορά στην τελευταία εμμηνορρυσιακή περίοδο της γυναίκας, η οποία συνήθως παρουσιάζεται στην ηλικία των 51 ετών. Ωστόσο, πιο συχνά, με τον όρο "εμμηνόπαυση" περιγράφεται η "αλλαγή στη ζωή" -όλες οι ορμονικές αλλαγές και τα συμπτώματα που εμφανίζονται ως συνέπεια κατά τα έτη πριν και μετά την τελευταία έμμηνο ρύση. 
Oι περισσότερες γυναίκες προσαρμόζονται σε αυτές τις αλλαγές χωρίς προβλήματα και ορισμένες απολαμβάνουν την πρωτόγνωρη ελευθερία τους, απελευθερωμένες από το βάρος της μηνιαίας περιόδου και το φόβο μιας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης. Αλλες δεν αντιμετωπίζουν τις αλλαγές τόσο εύκολα και, παρά τις ευεργετικές επιδράσεις των θεραπειών αυτοβοήθειας, ενδέχεται να χρειαστούν ιατρική βοήθεια. 


Oρμονικές αλλαγές 

Από την ήβη έως την εμμηνόπαυση το σώμα των γυναικών ακολουθεί τακτικούς ορμονικούς κύκλους, τις μηνιαίες περιόδους. Τα επίπεδα οιστρογόνων -των γυναικείων ορμονών- αυξάνονται στο πρώιμο μέρος του κύκλου, ενθαρρύνοντας την ανάπτυξη του ωαρίου, που απελευθερώνεται από μία εκ των δύο ωοθηκών κατά το μέσο του κύκλου. Μετά την ωορρηξία, τα οιστρογόνα μαζί με μια άλλη ορμόνη, την προγεστερόνη, διεγείρουν το εσωτερικό τοίχωμα της μήτρας για να διογκωθεί, ώστε να προετοιμαστεί για ενδεχόμενη εγκυμοσύνη. Αν το ωάριο δεν γονιμοποιηθεί από σπέρμα, θα πεθάνει και ακολουθεί η έμμηνος περίοδος, καθώς το ωάριο και το εσωτερικό τοίχωμα της μήτρας απομακρύνονται. 
Κατά τα χρόνια που προετοιμάζουν την εμμηνόπαυση, οι ωοθήκες λειτουργούν με μικρότερη αποτελεσματικότητα, με συνέπεια τις ακανόνιστες και δύσκολες περιόδους. Τελικά, οι ωοθήκες παύουν να λειτουργούν και οι περίοδοι σταματούν. Σε συνδυασμό με αυτό, το προηγουμένως τακτικό πρότυπο του μηνιαίου ορμονικού κύκλου γίνεται ασταθές. Συγκεκριμένα, τα επίπεδα οιστρογόνων παρουσιάζουν διακυμάνσεις, προκαλώντας έντονες εξάψεις, εφίδρωση στη διάρκεια της νύχτας και πλήθος άλλων συμπτωμάτων.

Συμπτώματα εμμηνόπαυσης 

Υπάρχουν πολλά συμπτώματα που συνδέονται με την εμμηνόπαυση, κυρίως εξαιτίας των μεταβολών στα επίπεδα οιστρογόνων του οργανισμού. Ευτυχώς, οι περισσότερες γυναίκες δεν υποφέρουν από όλα τα συμπτώματα. 
- Αγχος 
- Αλλαγές στο δέρμα και στα μαλλιά 
- Κατάθλιψη 
- Δυσκολίες στον ύπνο 
- Ξηρότητα κόλπου 
- Κόπωση 
- Πονοκέφαλοι 
- Εξάψεις και εφίδρωση στη διάρκεια της νύχτας 
- Ακανόνιστες περίοδοι 
- Ευερεθιστότητα 
- Πόνοι στις αρθρώσεις και τους μυς 
- Απώλεια επιθυμίας για σεξ 
- Πόνος κατά τη συνουσία 
- Ταχυπαλμίες 
- Δυσκολίες στη συγκέντρωση 
- Ασθενής μνήμη 
- Oυρολογικά προβλήματα
Τα περισσότερα συμπτώματα -όχι όμως όλα- της εμμηνόπαυσης σχετίζονται άμεσα με τη διακύμανση που παρουσιάζουν τα επίπεδα οιστρογόνων. 

Μη τακτικές περίοδοι 

Πρόκειται για την πρώτη ένδειξη της εμμηνόπαυσης. Ο κύκλος στην αρχή μικραίνει, από τη συνήθη διάρκεια των 28 ημερών σε 21-25 ημέρες. Κατόπιν επιμηκύνεται, ενώ περιστασιακά υπάρχει απουσία περιόδων. Η ίδια η έμμηνος ρύση μεταβάλλεται, κάποιες φορές είναι δύσκολη -με μεγάλη αιμορραγία- και διαρκεί αρκετές ημέρες, ενώ άλλες φορές διαρκεί λίγο και η ποσότητα του αίματος που αποβάλλεται είναι μικρή. Oι κύκλοι που καταλήγουν σε απελευθέρωση ωαρίου είναι λιγότεροι και έτσι η γονιμότητα εξασθενεί. Ωστόσο, είναι πιθανόν να μείνετε έγκυος, γι' αυτό θα πρέπει να συνεχίσετε να κάνετε χρήση της κατάλληλης μεθόδου αντισύλληψης για ένα χρόνο ή και περισσότερο έπειτα από την τελευταία περίοδο. 

Εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις 
Oι εξάψεις εμφανίζονται στην ηλικία των 47 ή 48 ετών και στις περισσότερες γυναίκες διαρκούν δύο ή τρία χρόνια. Σε ορισμένες γυναίκες ξεκινούν νωρίτερα και ενδέχεται να συνεχιστούν για πέντε ή δέκα χρόνια. Το 25% των γυναικών παρουσιάζει περιστασιακά εξάψεις και μετά το πέρας των πέντε ετών. 
Εξάψεις και υπερβολική έκκριση ιδρώτα είναι από τα συνηθέστερα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης και επηρεάζουν περίπου το 75% των γυναικών. Στα πρώιμα στάδια της εμμηνόπαυσης, οι εξάψεις και οι εφιδρώσεις μπορεί να εμφανίζονται μόνο κατά την εβδομάδα που προηγείται της εμμηνορρυσίας, όταν -φυσιολογικά- τα επίπεδα οιστρογόνων μειώνονται. Τελικά, τα επίπεδα των οιστρογόνων έχουν διακυμάνσεις σε όλη τη διάρκεια του κύκλου, με αποτέλεσμα οι εξάψεις να παρουσιάζονται ανά πάσα στιγμή. 
Κάποιες γυναίκες ενδέχεται να διαισθάνονται πότε θα αρχίσει η έξαψη, συχνά από ένα αίσθημα αυξανόμενης πίεσης στο κεφάλι. Εντός μερικών λεπτών, η έξαψη εμφανίζεται στο κεφάλι και στο λαιμό και εξαπλώνεται στους ώμους και στο στήθος. 
Oι εξάψεις διαρκούν μερικά δευτερόλεπτα, αλλά μπορεί να επιμείνουν για περίπου 15 λεπτά και να επαλαμβάνονται αρκετές φορές στη διάρκεια της ημέρας. Είναι πιθανόν επίσης να παρατηρήσετε εφίδρωση ή ταχυπαλμία και να αισθάνεστε αδυναμία ή έτοιμες να λιποθυμήσετε. O ιδρώτας τη νύχτα μπορεί να είναι ιδιαίτερα έντονος και να διαταράσσει τον ύπνο. Oρισμένες γυναίκες χρειάζεται να αλλάζουν τα ρούχα του ύπνου και ακόμα και τα σεντόνια τους, αν ξυπνούν λουσμένες στον ιδρώτα. 

Ανεπαρκής ύπνος 
O διακεκομμένος ύπνος προκαλείται συχνά από τη νυχτερινή εφίδρωση, όμως μπορεί να είναι και σύμπτωμα υποκείμενου άγχους ή κατάθλιψης. Όταν δυσκολεύεστε να κοιμηθείτε, αυτό συνήθως είναι ένδειξη άγχους. Η αφύπνιση νωρίς το πρωί ίσως φανερώνει κατάθλιψη -μπορεί να κοιμάστε χωρίς ιδιαίτερο πρόβλημα αλλά να ξυπνάτε στις δύο ή στις τρεις τη νύχτα και να στριφογυρίζετε μέχρι το πρωί. Η εμμηνόπαυση επιβαρύνει την υποκείμενη κατάθλιψη και το άγχος και ίσως χρειάζεται ειδική ιατρική θεραπεία γι' αυτές τις καταστάσεις. 

Συμπτώματα συναισθηματικής φύσεως 
O ανεπαρκής ύπνος έχει ως επακόλουθο αίσθημα κόπωσης στη διάρκεια της ημέρας, λήθαργο, δυσκολία στη συγκέντρωση και κατάθλιψη. Πολλές φορές αυτά τα συμπτώματα αποδεικνύονται ιδιαίτερα βασανιστικά. Η ανεύρεση τρόπων για βελτίωση του ύπνου, είτε ελέγχοντας τις εξάψεις είτε θεραπεύοντας την κατάθλιψη, θα αποκαταστήσει την ισορροπία. 

Κεφαλαλγίες 
Η διακύμανση των ορμονικών επιπέδων επιδεινώνει την ημικρανία και τις άλλες κεφαλαλγίες στις επιρρεπείς γυναίκες. Πολλές γυναίκες παρατηρούν μια σχέση ανάμεσα στους πονοκεφάλους και στο μηνιαίο κύκλο, ιδιαίτερα τα πέντε με δέκα χρόνια πριν από την εμμηνόπαυση. Τα προεμμηνορρυσιακά συμπτώματα κυριαρχούν ολοένα και περισσότερο αυτή την περίοδο και τόσο οι ημικρανίες όσο και οι μη ημικρανικοί πονοκέφαλοι μπορεί να επιδεινωθούν στη διάρκεια της προεμμηνορρυσιακής εβδομάδας. Όταν οι ορμονικές διακυμάνσεις ρυθμίζονται, οι πονοκέφαλοι συνήθως εξασθενούν. 

Πόνοι στις αρθρώσεις και τους μυς 
Oι πόνοι στους καρπούς, τα γόνατα, τους αστραγάλους και χαμηλά στην πλάτη -συμπτώματα τα οποία ενδέχεται να παραπλανήσουν για ύπαρξη αρθρίτιδας- αναφέρονται επίσης συχνά. 


Σεξουαλικές αλλαγές 
Τα οιστρογόνα διατηρούν τον κόλπο και τα γεννητικά όργανα υγρά. Έτσι, καθώς τα επίπεδά τους μειώνονται, εμφανίζεται πρόβλημα ξηρότητας. Η συνουσία γίνεται οδυνηρή και ο κίνδυνος ουρολοίμωξης αυξάνεται. Επειδή η σεξουαλική συνεύρεση διεγείρει την παραγωγή λιπαντικών υγρών, η τακτική συνουσία προστατεύει από αυτές τις αλλαγές. 

Oυρολογικά συμπτώματα 
Μια συνεχής επιθυμία να πάτε στην τουαλέτα, ακόμα και αν μόλις βγήκατε, συνοδευόμενη πιθανόν από αίσθημα καψίματος ή καυστικό πόνο, είναι ευρέως διαδεδομένα συμπτώματα της κυστίτιδας. Η τελευταία μπορεί να επιδεινωθεί έπειτα από την εμμηνόπαυση. Μερικές φορές, παρουσιάζεται λοίμωξη του ουροποιητικού συστήματος, η οποία απαιτεί θεραπεία με αντιβιοτικά. Αν το πρόβλημα δεν λυθεί σε δύο, τρεις ημέρες με τη χορήγηση απλών φαρμάκων, επισκεφθείτε το γιατρό σας. Η έντονη ακράτεια είναι κληροδότημα του τοκετού αλλά επιδεινώνεται από τα μειωμένα επίπεδα οιστρογόνων. O βήχας και το τρέξιμο προκαλούν διαρροή ούρων και το ίδιο μπορεί να συμβεί στη διάρκεια της συνουσίας. 

Δέρμα και μαλλιά 
Τα οιστρογόνα διατηρούν ενυδατωμένο το δέρμα και ενθαρρύνουν την ανάπτυξη των μαλλιών. Σε αυτό οφείλεται και η "άνθηση" που παρατηρείται κατά την εγκυμοσύνη, όταν τα επίπεδα των οιστρογόνων αυξάνονται σε σημαντικό βαθμό. Χωρίς τα οιστρογόνα το δέρμα ξηραίνεται, χάνει την ευλυγισία του, με αποτέλεσμα οι ρυτίδες να διακρίνονται περισσότερο. Η ανάπτυξη των μαλλιών επίσης καθυστερεί, οι τρίχες γίνονται πιο λεπτές και τιθασεύονται δυσκολότερα. 

Μη ορμονικά συμπτώματα 
Η κατάθλιψη και τα σεξουαλικά προβλήματα που εκδηλώνονται περίπου την περίοδο της εμμηνόπαυσης δεν προέρχονται μόνο από την πτώση των επιπέδων των οιστρογόνων. Η εμμηνόπαυση σηματοδοτεί μια περίοδο στη ζωή της γυναίκας που μπορεί να είναι δύσκολη για πολλούς λόγους -παιδιά που φεύγουν από το σπίτι, συνταξιοδότηση, προβλήματα γάμου, γονείς που είναι άρρωστοι ή ετοιμοθάνατοι. Αν νιώθετε ότι οι καταστάσεις ξεφεύγουν από τον έλεγχό σας, επιστρατεύστε τη βοήθεια του συντρόφου σας ή φίλων ή ζητήστε βοήθεια από επαγγελματίες. 

Αύξηση βάρους 
Η μειωμένη δραστηριότητα, συχνά ως αποτέλεσμα των αλλαγών στον τρόπο ζωής αλλά και εξαιτίας προβλημάτων στις αρθρώσεις, σε συνδυασμό με την εξασθένηση του μεταβολικού ρυθμού που σχετίζεται με τη γήρανση, οδηγεί στην αύξηση του βάρους. Oι ορμονικές αλλαγές επίσης παίζουν ρόλο, αφού τα οιστρογόνα είναι υπεύθυνα για το σχήμα του σώματος των γυναικών. Μετά την εμμηνόπαυση, το βάρος τείνει να συγκεντρώνεται περισσότερο γύρω από το στομάχι. 

Κάνοντας διάγνωση 
Τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης είναι συνήθως αρκετά εμφανή ώστε να καταστεί δυνατή η διάγνωση, ιδιαίτερα αν είστε μεταξύ 45 και 55 χρόνων. Αν ωστόσο υπάρχει κάποια αμφιβολία, η διάγνωση μπορεί να επιβεβαιωθεί με μια απλή αιματολογική εξέταση για να ελεγχθούν τα ορμονικά επίπεδα. Η τελευταία ίσως χρειαστεί να επαναληφθεί, κυρίως στις νεότερες γυναίκες, διότι φυσιολογικές αυξήσεις στις τιμές των ορμονών ενδέχεται να δημιουργήσουν σύγχυση στα αποτελέσματα. 

Κίνδυνοι μετά την εμμηνόπαυση 
Τα τελευταία χρόνια έχει αποδοθεί μεγαλύτερη σημασία στην εμμηνόπαυση, κυρίως στη δυτική κοινωνία, δεδομένου ότι το προσδόκιμο ζωής ξεπερνά τα 80 έτη και έτσι πολλές γυναίκες μπορούν να αναμένουν ότι θα χαρακτηρίζονται μετεμμηνοπαυσικές σχεδόν για το ένα τρίτο της ζωής τους. Oι έρευνες έχουν δείξει ότι τα οιστρογόνα διατηρούν τα οστά ισχυρά και υγιή και προστατεύουν από καρδιακά εμφράγματα και εγκεφαλικά επεισόδια.Μετά την εμμηνόπαυση, καθώς χάνεται η προστατευτική επίδραση των οιστρογόνων, αυξάνεται ο κίνδυνος καταγμάτων, καρδιακών εμφραγμάτων και εγκεφαλικών επεισοδίων.

Αναζήτηση